Sáng ngày 24/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã chính thức thông qua Luật Phát triển đô thị (Luật số 18/2026/QH16) với tỷ lệ tán thành rất cao, đạt 93%.Việc Quốc hội thông qua Luật đánh dấu bước ngoặt thể chế quan trọng,tạo lập hành lang pháp lý cho các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội nhằm kiến tạo không gian phát triển mới và tạo động lực tăng trưởng bứt phá cho đất nước.
Hành lang pháp lý đột phá, kiến tạo phát triển
Luật Phát triển đô thị được xây dựng nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới. Luật gồm 05 chương, 66 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 10 năm 2026, trừ các quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 63 của Luật.
Phân cấp, phân quyền triệt để cho các đô thị đặc biệt
Nội dung trọng tâm của Luật tập trung vào hệ thống cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt, áp dụng trực tiếp đối với Thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố khác là đô thị đặc biệt. Luật phân quyền triệt để, toàn diện và phân định rõ thẩm quyền cho các đô thị này trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thí điểm các chính sách mới và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Đi kèm với đó là bước tiến mạnh mẽ về cải cách thủ tục hành chính khi cho phép điều chỉnh trình tự giải quyết thủ tục theo hướng rút gọn, đơn giản hóa và áp dụng xã hội hóa dịch vụ hỗ trợ nhằm phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp.
Hình thành các mô hình kinh tế mới mang tính động lực
Luật tạo cơ sở pháp lý ổn định để phát triển các mũi nhọn kinh tế hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của các đô thị lớn.Nhiều mô hình, lĩnh vực phát triển được quy định cơ chế, chính sách cụ thể như Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, dịch vụ logistics hiện đại và kinh tế biển. Đồng thời, các quy định mới cũng thúc đẩy thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh các dự án khu đô thị lấn biển, hạ tầng năng lượng sạch và chuyển đổi số.
Thúc đẩy liên kết vùng và bứt phá với Khu kinh tế đặc biệt
Không chỉ dừng lại ở phạm vi từng đô thị, Luật quy định cụ thể các cơ chế ưu tiên nguồn lực để phát triển vùng đồng bộ, xác định rõ đô thị đặc biệt đóng vai trò là hạt nhân, cực tăng trưởng lan tỏa. Song song với đó, Luật quy định cơ chế pháp lý về công nhận và phát triển các khu kinh tế đặc biệt. Hệ thống chính sách đặc thù này bao gồm tổ chức bộ máy tinh gọn, ưu đãi phát triển kết cấu hạ tầng, khu phi thuế quan và hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế nhằm tạo nên những động lực tăng trưởng mới cho các địa phương.
Giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình
Luật thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ thông qua quy định cụ thể về thanh tra, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình gắn với chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, chính quyền đô thị đặc biệt, chính quyền thành phố không là đô thị đặc biệt, chính quyền cấp tỉnh nơi có khu kinh tế đặc biệt, chính quyền ở khu kinh tế đặc biệt, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên của Mặt trận. Luật đồng thời có quy định khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, trục lợi.
Với việc có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, trừ các quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 63, Luật Phát triển đô thị được kỳ vọng sẽ gỡ bỏ các điểm nghẽn thể chế, giúp các đô thị lớn và khu kinh tế đặc biệt khai thác tối đa tiềm năng, vươn tầm trở thành các trung tâm kinh tế - tài chính hàng đầu khu vực./.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português